Araç Alırken dikkat edilmesi gerekenler
İkinci el veya sıfır araç alırken yapacağınız her adım, geleceğinizde büyük fark yaratır. Doğru fiyat, temiz hasar geçmişi, güvenli noter süreci ve sigorta — hepsini tek rehberde topladık.
Alım Öncesi Hazırlık
Hatalı bir araç alımı size yalnızca para değil, zaman ve huzur da kaybettirir. Satın alma sürecine başlamadan önce aşağıdaki adımları sırasıyla tamamlayın.
Bütçenizi net belirleyin
Aracın etiket fiyatı toplam maliyetin yalnızca bir parçasıdır. Gerçek bütçenize şunları da ekleyin:
- Noter masrafları: 2026 itibarıyla devir hizmet bedeli 1.870-2.050 TL + satış bedelinin binde 2'si harç (asgari 1.000 TL) + 1.511 TL tescil belgesi bedeli
- Zorunlu trafik sigortası: Araç modeli, yaşı ve sürücü profiline göre 2.000-15.000 TL aralığında değişir
- Kasko (opsiyonel ama önerilen): Aracın değerinin %2-5'i
- Ekspertiz: 1.500-3.500 TL (ikinci el araçlarda tavsiye edilir)
- Muayene giderleri: Süresi dolmuş ise yenileme maliyeti
- İlk bakım ve yedek parça rezervi: Beklenmeyen sürprizlere karşı %5-10 ekstra
İhtiyaç analizi yapın
Günlük kullanımınız, aile yapınız ve yolculuk profilinize uygun araç tipini belirleyin:
Şehir içi kısa mesafe
Küçük segment otomobil, hatchback. Yakıt ekonomisi ve park kolaylığı öncelikli.
Uzun yol ve otoyol
D segment sedan veya SUV. Konfor, motor gücü ve yakıt tüketimi dengeli olmalı.
Kalabalık aile
7 koltuklu SUV, minivan veya station wagon. Bagaj hacmi ve iç mekan önemli.
Engebeli arazi / taşra
4x4 SUV, pick-up veya arazi aracı. Yol tutuş ve tork öncelikli.
Piyasa araştırması yapın
Aynı marka, model ve yıl için en az 20-30 ilan inceleyin. Fiyat aralığının ortalamasını çıkarın. Çok düşük fiyatlar dolandırıcılığın ya da gizli hasarın sinyali olabilir.
Araç İnceleme ve Test Sürüşü
Aracı ilk gördüğünüzde heyecanlanmak doğal ama acele etmeyin. İncelemeyi gün ışığında, kuru havada ve boş bir park alanında yapın. Akşam veya yağmurlu havada boya ve kaporta kusurları görünmez.
Dış inceleme kontrol listesi
- Boya kalınlığı: Boya kalınlık ölçer ile her panel kontrol edilmeli. Normal değer 80-150 mikron. 300+ mikron değerler ağır boya/dolgu belirtisidir.
- Kaporta panel uyumu: Kapak, çamurluk ve tampon arasındaki boşluklar eşit olmalı. Uyumsuzluk kaza onarımına işaret eder.
- Lastik durumu: Diş derinliği en az 3 mm, 4 lastik aynı marka-model ve eşit aşınmış olmalı.
- Cam ve far: Çatlaklar, buğulanma, sararma. Orijinal camda marka kodu bulunur.
- Alt şase: Pas, çatlak, kaynak izi, darbe belirtisi. Mümkünse köprüye kaldırıp kontrol edin.
İç mekan kontrolü
- Kilometre-aşınma uyumu: Düşük km'li araçta yıpranmış direksiyon, pedal veya koltuk şüphelidir (km geri atılmış olabilir).
- Hava yastığı göstergesi: Kontak açıkken hava yastığı uyarısı yanıp söner, sonra söner. Hiç yanmıyorsa sökülmüş olabilir.
- Klima ve kalorifer: Hem soğuk hem sıcak hava üretmeli. Ardışık çalıştırın.
- Elektronik sistemler: Tüm cam, kapı kilidi, ayna ve multimedya çalışıyor olmalı.
- İç koku: Nem kokusu su baskını, yanık kokusu mekanik sorun, sigara kokusu temizlik zorluğu belirtir.
Test sürüşünde dikkat edilecekler
En az 15-20 dakikalık test sürüşü yapın. Şehir içi, otoyol ve rampa hepsini deneyin.
- Motor soğuk çalıştırılsın — sıcak motor bazı arızaları gizler
- Direksiyon titremesi, sürüklenme veya yana çekiş olmasın
- Fren esnasında sertlik, titreme veya çığlık sesi olmamalı
- Vites geçişleri yumuşak, takılma olmamalı (otomatikte şok darbe olmamalı)
- Anormal ses: motor, süspansiyon, diferansiyel ve aktarma organı tekerlek döndüğünde sessiz olmalı
- 80 km/h'te direksiyon titrerse balans/lastik sorunu vardır
Hasar Geçmişi ve Ekspertiz
Görsel inceleme ne kadar dikkatli olursa olsun, aracın geçmişini doğrulamanın tek yolu resmi kayıtlardır. Bu iki süreci mutlaka birlikte yapın.
Hasar kaydı sorgulama
Türkiye'de araç hasar bilgileri Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından tutulur. 2003'ten bu yana yapılan kasko ve trafik sigortası hasar ödemeleri kayıt altındadır. Dört farklı kanaldan sorgulayabilirsiniz:
Kendi adınıza kayıtlı araçlar için. İkinci el alımda başkasının aracı sorgulanmaz.
Tüm operatörler. Plaka veya şasi ile hızlı sorgu. Fatura/kontöre yansır.
SBM'nin resmi platformu. En detaylı rapor. Kredi kartı ile ödeme.
PTT sistemi üzerinden plaka veya şasi ile sorgulama.
Dikkat: Hasar sorgusu yalnızca sigortaya bildirilen kazaları gösterir. Satıcının cebinden ödediği onarımlar kayıtlarda görünmez. Bu yüzden hasar sorgusu tek başına yeterli değil, ekspertiz ile birlikte değerlendirilmeli.
Ekspertiz raporu
Profesyonel ekspertiz, gözle görünmeyen sorunları ortaya çıkarır. İyi bir ekspertiz firması şunları yapar:
- Boya kalınlığı taraması: Her panel için dijital ölçüm
- Mekanik kontrol: Motor, şanzıman, süspansiyon, fren, elektrik
- Şase ve yapısal bütünlük: Darbe, çarpık şase, kaynak izi kontrolü
- OBD tarama: Araç bilgisayarından hata kodları okunur
- Yol testi: Dinamik performans ve anormal ses kontrolü
- Detaylı rapor: Fotoğraflı, puanlı, imzalı çıktı
Belgeler ve Borç Sorgulama
Notere gitmeden önce aracın tüm belge ve borç durumunu doğrulayın. Eksik veya sorunlu bir belge satış anında süreci durdurur.
Kontrol edilecek belgeler
- Motorlu Araç Tescil Belgesi (Ruhsat): Aracın üzerindeki motor ve şasi numarasıyla ruhsattaki bilgiler birebir uyuşmalı
- Araç muayene belgesi: Muayene süresi dolmamış olmalı — dolmuşsa satış yapılamaz
- Zorunlu trafik sigortası poliçesi: Noter için alıcı adına aktif sigorta şart
- Anahtar seti: En az 2 adet orijinal anahtar bulunmalı (eksik anahtar kopyalama maliyeti yaratır)
- Bakım-servis kayıtları: Yetkili servis bakımı yapılmışsa kayıtları talep edin
Borç ve yasal engel sorguları
Notere gitmeden mutlaka şu sorguları yapın:
- MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) borcu: e-Devlet veya GİB üzerinden plakayla sorgulanır. Tüm geçmiş yıllar dahil.
- Trafik cezaları: e-Devlet → Trafik Cezası Sorgulama. Ödenmemiş ceza varsa devir olmaz.
- Haciz ve rehin durumu: Araç üzerinde kredi ipoteği, icra haczi veya yakalama kaydı olmamalı. Noter otomatik kontrol eder ama önceden sorgulamak sorun yaşamamanızı sağlar.
- Sigorta geçmişi: Önceki sahiplerin sigorta yenileme düzenli mi?
- Araç yakalama kaydı: Çalıntı araç şüphesi için Emniyet Genel Müdürlüğü kayıtları
Noter ve Devir Süreci
1 Ocak 2026 itibarıyla araç alım-satım noter masrafları yeniden düzenlendi. Artık sabit tarife yerine aracın değerine göre değişken harç uygulanıyor.
2026 Güncel Noter Masrafları
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Devir Hizmet Bedeli | 1.870 - 2.050 TL | Sabit, araç değerinden bağımsız |
| Nispi Harç | Binde 2 (asgari 1.000 TL) | Satış bedelinin ‰2'si, minimum 1.000 TL |
| Tescil Belgesi | 1.511 TL | Değerli kağıt bedeli |
| Yazı Ücreti | ~80 TL/sayfa | Sözleşmenin sayfa sayısına göre |
Örnek Hesaplamalar
- 500.000 TL araç: 1.870 TL devir + 1.000 TL harç + 1.511 TL tescil = ~4.381 TL
- 1.000.000 TL araç: 1.870 TL devir + 2.000 TL harç + 1.511 TL tescil = ~5.381 TL
- 2.000.000 TL araç: 1.870 TL devir + 4.000 TL harç + 1.511 TL tescil = ~7.381 TL
Devir işleminin adımları
- Alıcı trafik sigortası yaptırır — Noterden önce şart. Online veya acente üzerinden hızlıca.
- Belgeler hazırlanır — Her iki taraf kimlik, ruhsat, muayene, sigorta poliçesi
- Noter kontrol yapar — Şasi-motor numarası, haciz/rehin, vergi borçları
- Sözleşme imzalanır — Satış bedeli ve detaylar doğru yazıldığından emin olun
- Ödeme yapılır — Satıcıya banka EFT ile (güvence için işlem tamamlanmadan)
- Yeni ruhsat düzenlenir — Noter tarafından basılır, size teslim edilir
Sigorta, Plaka ve Ruhsat
Zorunlu trafik sigortası
Aracın trafiğe çıkabilmesi için alıcı adına aktif zorunlu trafik sigortası şart. 2026 itibarıyla noter bu poliçeyi görmeden devir yapmıyor.
- Birden fazla sigorta firmasından teklif alın, en az %20-30 fark olabilir
- Hasarsızlık indiriminizi yeni poliçeye aktarın (önceki sigorta geçmişi önemli)
- Poliçe başlangıç tarihi noterden önce olmalı
Kasko (tavsiye edilir)
Kasko yasal zorunluluk değil ama yeni/pahalı araçlarda mutlaka yaptırın. Araç değerinin %2-5'ine kasko, cep yakıcı bir kaza masrafından korur.
Plaka değişikliği
Aracın plakasını değiştirmek istiyorsanız bunu notere önceden bildirin. İşlem Emniyet Genel Müdürlüğü trafik tescil birimlerinde yapılır, ek ücret çıkar.
Sık Yapılan Hatalar
İşte alıcıların en sık düştüğü tuzaklar — siz düşmeyin:
Satıcının önerdiği ekspertize gitmek
Satıcıyla anlaşmalı "temiz rapor" çıkaran firmalar vardır. Kendi tarafsız ekspertizinizi seçin.
Yalnızca hasar sorgusuna güvenmek
Hasar sorgusu sadece sigortaya bildirilen kazaları gösterir. Ekspertiz ile birleştirin.
Test sürüşünü atlamak
Motor, şanzıman, fren problemleri ancak 15-20 dakikalık sürüşte ortaya çıkar. Asla atlamayın.
Nakit ödeme yapmak
Büyük tutarlar banka EFT ile transfer edilmeli. Nakit hem risk, hem hukuki kanıt eksikliği.
Kapora parasını garantisiz vermek
Kapora verdiyseniz bunu noter sözleşmesinde açıkça belirtin. Sözlü anlaşmalar hukuken zayıftır.
Kilometre doğrulamasını atlamak
Bakım kayıtları, TÜVTÜRK muayene raporları ve e-Devlet kayıtlarıyla km karşılaştırması yapın.
Sıkça Sorulan Sorular
İkinci el araç alırken ne kadar noter ücreti öderim?
2026 yılı itibarıyla noter araç devir hizmet bedeli yaklaşık 1.870-2.050 TL arasıdır. Ayrıca aracın satış bedelinin binde 2'si kadar nispi harç (asgari 1.000 TL) ve 1.511 TL motorlu araç tescil belgesi bedeli eklenir. Toplam ortalama bir aracın 4.000-6.000 TL civarında noter masrafı vardır.
Hasar kaydı sorgulama nasıl yapılır?
Dört farklı kanal var: e-Devlet (kendi aracınız için ücretsiz), 5664 SMS (275 TL), Sigortam360 (170 TL, en detaylı), PTT Online (ücretli). İkinci el alımda Sigortam360 veya 5664 SMS önerilir çünkü başkasının aracını sorgulayabilirsiniz.
Araç alırken ekspertiz şart mı?
Yasal zorunluluk değil ama kesinlikle tavsiye edilir. Hasar sorgusu sadece sigortaya bildirilen kazaları gösterir; cebinden ödenen onarımlar görünmez. Ekspertiz; boyalı parça, şase bütünlüğü, motor/şanzıman durumu ve elektronik sistemleri detaylı inceler. 1.500-3.500 TL'lik bir ekspertiz, 100.000 TL'lik gizli sorundan sizi kurtarabilir.
Trafik sigortası olmadan noter işlemi yapılır mı?
Hayır. 2026 itibarıyla noterde araç devri yapılabilmesi için alıcı adına aktif bir zorunlu trafik sigortası poliçesi bulunması şarttır. Sigorta olmadan noter işlem başlatmaz. Poliçeyi notere gelmeden önce yaptırmalısınız.
MTV veya trafik cezası borcu varsa araç alınır mı?
Hayır, noter otomatik olarak borçları kontrol eder ve ödenmeden satışı onaylamaz. Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV), trafik cezası, haciz ve rehin kayıtları bulunuyorsa satıcı tarafından kapatılmalıdır. Alıcı olarak notere gitmeden önce e-Devlet üzerinden bu kontrolleri yapın.
Aracı 5 yıl içinde satarsam vergi öder miyim?
Eğer aracı aldığınız tarihten itibaren 5 yıl içinde satarsanız ve kazanç Gelir Vergisi Kanunu'ndaki istisna tutarını aşarsa "değer artışı kazancı" olarak vergi ödemeniz gerekebilir. Bu kural spekülatif kısa vadeli alım-satımları hedefler.
Noter ücretini kim öder, alıcı mı satıcı mı?
Yasal bir zorunluluk yok, taraflar arasında anlaşılır. Türkiye'de genel teamül alıcının ödemesi yönündedir. Ancak pazarlık sürecinde noter masraflarının paylaşılması veya satıcıya yüklenmesi de mümkündür.
Plaka değişse de hasar kaydı görünür mü?
Evet. Hasar kayıtları şasi numarasına bağlıdır. Plaka değişse bile şasi üzerinden tam geçmişe ulaşılabilir. Bu nedenle özellikle şüphelendiğiniz araçlarda plakadan değil şasi numarasından sorgulama yapın.
Vekaletle araç almak güvenli mi?
Vekaletli satışlarda vekilin kimliğini ve vekaletnamenin kapsam/süresini mutlaka kontrol edin. Noter mührü ve tarih doğrulanmalı. Yurt dışı vekalet için apostil veya konsolosluk onayı gerekir. Şüpheli durumlarda satıcıyla doğrudan iletişim kurmayı tercih edin.
Araç muayenesi yapılmamışsa satış olur mu?
Hayır, güncel muayene zorunludur. Muayenesi geçmiş araç satılamaz. Satıcının notere gitmeden TÜVTÜRK'te muayene yaptırması gerekir.